KHÁM CỔ TAY VÀ BÀN TAY. CÁC NGHIỆM PHÁP ĐẶC BIỆT

Xem lại: Khám Cổ tay và Bàn tay. Các bước cơ bản.

Bài viết chỉ đề cập đến các nghiệm pháp khám cơ xương khớp, không đề cập đến khám thần kinh cơ cổ bàn tay.

CÁC TEST ĐÁNH GIÁ SỰ MẤT VỮNG CỔ -BÀN TAY

Watson Test (Scaphoid Shift Test)

Scapholunate Ballottement Test

Reagan Test (Triquetrolunate Ballottement Test)

Test bập bềnh xương nguyệt – tháp

CÁC TEST GÂN CƠ CỦA BÀN TAY

Cơ gấp các ngón sâu (Flexor Digitorum Profundus) :

• Gấp liên đốt xa trong khi cố định duỗi khớp liên đốt gần

Cơ gấp các ngón nông (Flexor Digitorum Superficialis):

• Gấp liên đốt gần trong khi duỗi liên đốt xa (gián tiếp qua giữ các ngón còn lại ở tư thế duỗi)

Finkelstein test

• Đánh giá cơ duỗi ngón cái dài và dạng ngón cái dài (de Quervain)

CÁC TEST CHỨC NĂNG VẬN ĐỘNG BÀN TAY

Đánh giá lực kẹp ngón (Pinch Grip):

Yêu cầu bệnh nhân kẹp một vật nhỏ giữa ngón cái và ngón trỏ. Khả năng thực hiện tốt đòi hỏi cảm giác nguyên vẹn. Yêu cầu lập lại với mắt nhắm. Các cơ giun và gian cốt đóng vai trò chính trong động tác này.

Đánh giá kẹp chìa khoá:

Yêu cầu bệnh nhân giữ một chìa khoá giữa ngón cái và mặt bên của ngón trỏ theo cách cầm bình thường. Mất cảm giác mặt quay của ngón trỏ (như trong tổn thương thần kinh quay) làm cho động tác này rất khó khăn.

Đánh giá cầm chụm đầu ngón tay (chuck grip):

đưa bệnh nhân một quả bóng nhỏ và yêu cầu bệnh nhân cầm với các đầu ngón chụm lại. Hoạt động này đánh giá sức mạnh cơ khép ngón cái và gấp ngón, và do đó cho phép đánh giá thần kinh giữa và thần kinh trụ.

Đánh giá cầm nắm sức mạnh:

Yêu cầu bệnh nhân giữ một cây bút với ngón cái và các ngón trong khi người khám cố kéo cây bút ra. Nếu hạn chế gập ngón, đánh giá với vật có đường kính to hơn. Tổn thương thần kinh giữa hoặc thần kinh trụ làm giảm lực gập ngón tay.

Test cơ nội sinh:

Giữ tờ giấy giữa ngón nhẫn và ngón út (khép ngón út): tổn thương thần kinh trụ. Trường hợp không khép được sẽ có dấu hiệu “ngón tay trốn thoát”.

• Đánh giá chức năng sinh hoạt hàng ngày như ăn uống, đánh răng, mặc áo quần, viết…
• Đánh giá chức năng bàn tay chuyên biệt: trong hoạt động trị liệu.